Сөт сарыкчылыгы: нәрсәләрне белү мөһим?
Соңгы арада сөт сарыкчылыгына игътибар арта. Әлеге тармакның уңай ягы буларак, сарыкларның кәҗәләргә караганда талымсыз һәм тыныч хайван булуы, ә сарык сөтен һәм аннан эшләнгән продуктларны кыйммәтрәк бәягә сатарга мөмкин булу китерелә.
Сарык сөте файдалы һәм туклыклы дип санала. Сарык сөте сыер сөте белән чагыштырганда кальций, фосфор, магний кебек элементларга , А, В, Е витаминнарына баерак һәм кеше организмы тарафыннан яхшырак эшкәртелә.
Коры матдәләр буенча сарык сөте хаттә кәҗә сөтеннән дә яхшырак, димәк сарык сөте сыр ясау өчен идеаль чимал булып тора. Шул рәвешле, шәхси фермаларда сарык үрчетеп, сарык сөтеннән йогурт,сыр ясап сату мөмкинлеге кызыклы күренә.
Күп тикшеренүләр көтүлектә кимендә 3 сарык булырга тиеш дип аңлата, әмма кечкенә хуҗалыклар 1 пар да җитә дип саный. Токымны сайлар алдыннан сарыкларның нинди максатны күздә тотып алынуын билгеләргә кирәк: сөт, йон, яисә ит өченме?
Сарыкчылык белән шөгыльләнүнең 2 ысулы бар: махсуслаштырылган сөт сарыклары белән яисә сөт токымыннан булмаган сарыклар белән. Сөт токымлы сарыкларның лактация вакыты күпкә озынрак: 8 айга кадәр сузылырга мөмкин. Шул ук вакытта сөт тармагыннан булмаган сарыкларның лактация чоры гадәттә 3-5 ай дәвам итә һәм әлеге төр сарыклар сөтне дә азрак бирә.
Озак лактация һәм югары продуктивлык буенча иң яхшы токымнар булып көньчыгыш-фриз һәм лакон токымнары санала.
Көньчыгыш-фриз токымыннан булган сарыклар лактация чорында (220-240 көн) гадәттә 45-50 кг тирәсе сөт җитештерәләр. Әлеге токым сарыклары шулай ук ак, караңгы – коңгырт төстәге яхшы йон бирәләр. Бәтиләр туганда ук эре һәм итләч булып туалар. Кагыйдә буларак, көньчыгыш-фриз токымыннан булган сарыклар күндәм һәм дустанә, әмма булган шартларга бик чыдам түгел.
Лакон токымлы сарыклар – иң яхшы француз сөт сарыклар. Алар көньчыгыш-фриз токымлы сарыкларга караганда сөтне азрак бирәләр, әмма аларның сөтләре коры матдәләргә баерак. Лакон токымлы сарыклар шартларга яхшы җайлашалар, ләкин йон өчен асрауга туры килмиләр: аларның башлары, аяклары, корсак өлеше йонсыз.
Ассаф токымлы сарыклар Израильдә Авасси һәм Көньчыгыш-фриз токымыннан кушылдыру юлы белән барлыкка китерелгән. Ассаф – йон – сөт токымы, әмма аларны табырга һәм сатып алырга кыен.
Сөт сарыклары өчен яхшы, югары сыйфатлы азык кирәк. Димәк бай көтүлек, кузаклы печән, билгеле күләмдә концентрацияләнгән азык булуы мөһим. Шулай ук, чиста су һәм минераллар булуы да шарт. Башка төрләргә (кәҗә, ат, мөгезле эре терлек) эшләнгән коммерция азыгы яисә минераллар сарыкларга туры килми. Аларда бакыр бар. Ә бакыр сарыкларның бавырында тупланып барып сарыкның агулануына китерегә мөмкин.